Öğrenciler hangi tür bilgilerin "gizli" tutulmasının daha doğru olacağını, sosyal medyada gizlilik ayarlarının nasıl özelleştirileceğini ve bu ayarları yaparken izledikleri karar süreçlerini (ör. belirli bir içeriğin neden "herkese açık" yerine "sadece arkadaşlar" olarak ayarlandığını) nasıl açıklayacaklarını keşfedeceklerdir.
Hazır?
Derse başla
"Tahmin Oyunu" çalışma kağıtlarını dağıtınız ve her öğrenciden kağıdını doldurmasını isteyiniz. Öğrencilerden paylaşacakları dört bilgi seçmelerini isteyiniz ve yazdıkları bilgileri tüm grupla paylaşacağınızı belirtiniz. İkinci sayfayı kendilerinde tutmalarını söyleyiniz.
Çalışma kağıdını tamamlamaları için öğrencilere 10 dakika süre tanıyınız. Ardından çalışma kağıtlarını toplayınız.
Şimdi her bir çalışma kağıdındaki bazı bilgileri okuyacağım. Her bir kağıdı hangi öğrencinin doldurduğuna dair tahmininizi yazmak için Tahminler bölümünü kullanınız.
Çalışma kağıtlarını inceledikten sonra grupla bir tartışma başlatınız.
Gizlilik başkalarının sizin hakkınızda ne bildiğini kontrol etme yeteneğidir. Bunu kendiniz hakkında bir şeyler söyleyerek (örneğin başkalarına adresinizi vermek veya eğlenmek için ne yapmaktan hoşlandığınızı anlatmak) ya da başkalarının yanında belirli davranışlar sergileyerek (örneğin arkadaşlarınızla bir mağazaya gidip en çok neyi sevdiğinizi seçmek) yapabilirsiniz. Başkalarıyla aynı odada olsanız da çevrim içi görüşseniz de gizlilik her zaman önemlidir.
Gizlilik tamamen sizin kişisel kararlarınıza dayanır. Sizin ve aileniz için gizliliğin ne anlama geldiği bu gruptaki diğer kişiler ve onların aileleri için ifade ettiği anlamdan çok farklı olabilir. Neleri özel kabul ettiğimizin ve çevrim içi davranışlarımızın gizliliğimizi nasıl etkilediğinin daha fazla farkına varırsak, nasıl bir gizlilik istediğimiz konusunda daha sağlıklı kararlar verebiliriz. Gizlilik ayrıca paylaşılan bilginin türüne ve kiminle paylaşıldığına göre de değişiklik gösterir.
Örneğin, ev adresinizi şunlarla paylaşır mıydınız:
Çevrim içi bilgi paylaştığınızda o bilgiyi kimlerin görebileceğini ve sizin ya da bilgisi paylaşılan kişinin bu bilgiyi belirli hedef kitlelerle paylaşmaktan rahatsızlık duyup duymayacağını göz önünde bulundurmak önemlidir. Bazı bilgiler yanlış kişilerle paylaşıldığında ileride olumsuz sonuçlar doğurabilir. Yabancı veya iyi tanımadığınız biri tam olarak nerede yaşadığınızı bilirse evinize gelebilir; bu da güvenliğiniz açısından risk oluşturabilir. Dünyanın farklı bölgelerinde bunun gerçekleşme ihtimali az ya da çok olsa da taşıdığı risk (ve potansiyel zarar), gerçekleşme ihtimalinin düşüklüğünden çok daha ağır basabilir. Sizi güvende tutacak gizlilik tercihlerinin farkına varabilmek için bilgi paylaşımının yaratacağı sonuçları tam olarak anlamanız gerekir.
Kısa mesajlarda neler söylediğimiz, bunları nasıl ifade ettiğimiz ve bunun yüz yüze iletişimden nasıl farklılaşabileceği üzerine konuşalım.
Biriyle yüz yüze konuşurken, beden dili ve ses tonu da dahil olmak üzere karşınızdakinin tepkilerini gözlemleyebilirsiniz. Çevrim içi iletişimde bu bağlamsal ipuçlarının bir kısmı kaybolur. Ancak çevrim içi ortamda iletişimi kolaylaştıracak farklı türde bağlamsal bilgiler edinebilirsiniz (örneğin platformların kendilerine has normları, bilginin nasıl yorumlandığına dair size daha iyi bir fikir verebilir).
Çevrim içi faaliyetlerimizden dolayı ardımızda kaçınılmaz olarak bir veri izi bıraksak da gizliliğimizi kontrol etmenin ve dijital itibarımızı yönetmenin bazı yolları vardır. Sosyal medya bağlamında, platformlar genellikle paylaşımlarımızı kimlerin görebileceğini seçmemize olanak tanıyan ayarlar sunar. Bu ayarları yapmak reklam verenler, araştırmacılar veya şirketler gibi üçüncü taraf grupların ve platformların kendilerinin yaptığı veri analizlerini (üstveri analizi dahil) engellemese de genellikle diğer kullanıcıların neleri görebileceğini veya şirketlerin hangi bilgilere erişebileceğini sınırlayabilir.
Merak edenler için; üstveri (metadata), temel olarak veriye dair veridir. Üstveriler; bir sosyal medya platformuna hangi saatte girdiğiniz, giriş yaptığınızdaki konumunuz ve çevrim içi bağlantılarınız hakkındaki bilgiler gibi pek çok ayrıntıyı içerebilir. Gizlilik ayarları her sosyal medya platformunda farklı görünse de temelde hedef kitlemizi belirlememize yardımcı olurlar. Örneğin bu ayarlar; paylaşımlarımızın tamamen herkese açık olmasını, sadece arkadaşların arkadaşlarının görmesini, yalnızca arkadaşlarla sınırlandırılmasını veya bazen sadece seçilen belirli kişilere görünmesini sağlayabilir. Bu ayarların etkileyebileceği diğer işlevler arasında konum verileri ve paylaşım izinleri de yer alır. Çerezler, hedefli reklamlar ve arama tamamlama gibi özellikler, çoğu hizmetin seçenekler veya ayarlar bölümünde yapılan değişikliklerle devre dışı bırakılabilir.
Ayrıca, internet siteleri arasında gezinirken gizlilik korumanızı güçlendirebilecek tarayıcı uzantıları ve dijital hizmetler de mevcuttur (örneğin Electronic Frontier Foundation tarafından geliştirilen "Privacy Badger" takibi engelleme uzantısı).
Öğrencileri ikili gruplara ayırınız.
Bu ayarların sunduğu imkanları keşfedelim ve hangi durumlarda, hangi platformlarda hangi ayarların daha uygun olduğunu belirleyelim. Bireysel olarak, kullandığınız bir sosyal medya platformuna girin ve gizlilik ayarlarınızı kontrol edin. Gizlilik ayarları genellikle hesap ayarları altında bulunur; hatta bazı platformlarda gizliliğinizi kontrol etmeniz için özel işlevler de yer alır.
Gizlilik ayarlarınızı inceledikten sonra partnerinizle bu ayarlar hakkında konuşun. Gizlilik ayarlarınız neden şu anki durumunda? Bu tercihinizin sebebi nedir? Gizlilik ayarları bazen bağlama göre değişebilir mi (örneğin belirli ayarlar bir durumda uygunken başka bir durumda gereksiz olabilir mi)? Ayarlarınızı hiç değiştirdiniz mi? Bu ayarları ne sıklıkla ve hangi nedenlerle değiştiriyorsunuz?
Hem platformdaki diğer kişilerle bilgi paylaşımına yönelik gizlilik ayarlarına hem de platformun kendisinin ve reklam verenler gibi üçüncü tarafların ne kadar veri alabileceğini gösteren ayarlara baktığınızdan emin olun. Bunların tamamı; yabancılar, arkadaşlar, aile ve şirketler karşısında dijital gizliliğinizi kontrol etmenin önemli unsurlarıdır.
Gizlilik hakkında; paylaştığımız içeriklerden nelerin çıkarılabileceği, mesajların farklı kişilerce nasıl farklı algılanabileceği ve ayarların hedef kitle belirlemede nasıl bir araç olabileceği üzerine konuştuk. Şimdi öğrendiklerimizi uygulamaya dökelim.
Önümüzdeki 30 dakika boyunca, bireysel olarak aşağıdaki üç senaryo üzerinde düşünün ve her biri için kısa bir paragraflık yanıt yazın.
Leyla 13 yaşında ve şarkı söylemeyi çok seviyor. Bu konuda henüz çok iyi olmadığını düşünse de tutkusunu arkadaşlarıyla paylaşmak ve onların görüşlerini almak istiyor. Bazı sevdiği şarkıları seslendirdiği videolarını bir sosyal medya platformuna yüklemeyi düşünüyor. Ona ne tür bir platform önerirsiniz? Ebeveyn iznine ihtiyacı var mı? Sizce o platform için en ideal gizlilik ayarları ne olmalıdır? Lütfen nedenlerini açıklayın.
Melih 16 yaşında; yemek pişirmeye ve yeni tarifler oluşturmaya çok meraklı. Üzerinde çalıştığı ve onu çok heyecanlandıran birkaç tavuk yemeği var; malzemeleri ve hazırlanış aşamalarını arkadaşlarıyla ve yemek pişirmeye ilgi duyan diğer kişilerle paylaşmak istiyor. Ona ne tür bir platform önerirsiniz? Ebeveyn iznine ihtiyacı var mı? Sizce o platform için en ideal gizlilik ayarları ne olmalıdır? Lütfen nedenlerini açıklayın.
Recep 20 yaşında ve önümüzdeki ay iş aramaya başlamak istiyor. Bilgisayarları çok seviyor ve bilişim (BT) sektöründe bir işe girmek istiyor. Ancak hangi işlerin kendisine uygun olduğunu tam olarak bilmiyor. İşverenlerin bir özgeçmiş (CV) görmek isteyeceğinin farkında ama etkili bir özgeçmişin nasıl yazılacağını bilmiyor. Benzer planları olan kişilerle tanışarak süreç hakkında tavsiyeler ve öneriler almak istiyor. Rula için ne tür bir sosyal medya platformu önerirsiniz? Ebeveyn iznine ihtiyacı var mı? Hedefine ulaşabilmesi için o platformda en ideal gizlilik ayarları ne olmalıdır? Lütfen nedenlerini açıklayın.
Mümkünse, bir sonraki grup buluşmanızda öğrencileri aynı eşleşmelere ayırın ve her ikilinin ödev hakkındaki düşüncelerini paylaşmasını sağlayın. Bu ödevi bitirmeleri için öğrencilere 30 dakika süre tanıyın. Bu görev sınıfta veya ev ödevi olarak yapılabilir.
Tebrikler!
Dersi tamamladın
Katılımcıların, yaş doğrulaması hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Katılımcılar, çevrim içi zamanlarını nasıl yöneteceklerini ve sosyal medyada zamanlarını daha olumlu ve bilinçli şekilde geçirmelerini destekleyen araçları nasıl kullanacaklarını öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Son birkaç yılda, deneyiminiz üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmanıza yardımcı olmak üzere çeşitli özellikler geliştirdik. Buna, sizinle kimin iletişime geçebileceği veya gönderilerinize kimlerin yorum yapabileceği gibi konuların yanı sıra görmek istediğiniz dil türü üzerindeki kontrol de dahildir. Bu araçların birçoğu, sizin gibi gençlerden gelen doğrudan geri bildirimler sayesinde tasarlanmıştır.
Sayfayı Görüntüle
Katılımcılar, çevrim içi ortamda yaşa uygun deneyimleri destekleyen çeşitli araç ve özellikler hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, bir içeriğin yapay zeka tarafından üretildiğine dair temel işaretleri tespit edebilir ve bu becerinin neden önemli olduğunu anlar.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, anlaşılır ve kültürel olarak ilişki kurabilecekleri analojiler kullanarak temel yapay zeka kavramlarını anlayabilirler.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler yapay zekayı yaratıcı bir araç olarak deneyimlerken bir yandan da yapay zekanın sınırlarını ve insan yönlendirmesine ihtiyaç olduğunu anlarlar.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, kendi akademik ve sosyal yaşamlarında yapay zeka kullanım senaryolarını değerlendirebilir ve yapay zekayla ilgili etik kararlar verebilir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, yapay zeka içeriğindeki bilgilerin doğruluğunu teyit etmeyi ve yapay zeka içeriklerini kullanırken gizliliklerini korumayı öğrenir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler yapay zekayla ilgili fırsatları yakalamaya yetkin olduklarını hissederler ve kendilerini yalnızca yapay zeka teknolojisinin tüketicisi olarak değil, birer üretici olarak görürler.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler başta sosyal medya platformları olmak üzere çevrim içi ortamlarda paylaşılabilecek farklı türdeki kişisel veri ve bilgiler hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, önemli gizlilik önlemleri alarak çevrim içi itibar ve kimliklerini geliştirebileceklerini ve yönetebileceklerini kavrayacaklardır.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, kişisel verilerin çevrim içi ortamlarda paylaşımını etkin biçimde yönetmeyi öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, bireysel gizliliklerini nasıl koruyacaklarını ve başkalarının gizliliği ile güvenliğini nasıl muhafaza edeceklerini öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Katılımcıların, yaş doğrulaması hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Katılımcılar, çevrim içi zamanlarını nasıl yöneteceklerini ve sosyal medyada zamanlarını daha olumlu ve bilinçli şekilde geçirmelerini destekleyen araçları nasıl kullanacaklarını öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Son birkaç yılda, deneyiminiz üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmanıza yardımcı olmak üzere çeşitli özellikler geliştirdik. Buna, sizinle kimin iletişime geçebileceği veya gönderilerinize kimlerin yorum yapabileceği gibi konuların yanı sıra görmek istediğiniz dil türü üzerindeki kontrol de dahildir. Bu araçların birçoğu, sizin gibi gençlerden gelen doğrudan geri bildirimler sayesinde tasarlanmıştır.
Sayfayı Görüntüle
Katılımcılar, çevrim içi ortamda yaşa uygun deneyimleri destekleyen çeşitli araç ve özellikler hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, bir içeriğin yapay zeka tarafından üretildiğine dair temel işaretleri tespit edebilir ve bu becerinin neden önemli olduğunu anlar.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, anlaşılır ve kültürel olarak ilişki kurabilecekleri analojiler kullanarak temel yapay zeka kavramlarını anlayabilirler.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler yapay zekayı yaratıcı bir araç olarak deneyimlerken bir yandan da yapay zekanın sınırlarını ve insan yönlendirmesine ihtiyaç olduğunu anlarlar.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, kendi akademik ve sosyal yaşamlarında yapay zeka kullanım senaryolarını değerlendirebilir ve yapay zekayla ilgili etik kararlar verebilir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, yapay zeka içeriğindeki bilgilerin doğruluğunu teyit etmeyi ve yapay zeka içeriklerini kullanırken gizliliklerini korumayı öğrenir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler yapay zekayla ilgili fırsatları yakalamaya yetkin olduklarını hissederler ve kendilerini yalnızca yapay zeka teknolojisinin tüketicisi olarak değil, birer üretici olarak görürler.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler başta sosyal medya platformları olmak üzere çevrim içi ortamlarda paylaşılabilecek farklı türdeki kişisel veri ve bilgiler hakkında bilgi edineceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, önemli gizlilik önlemleri alarak çevrim içi itibar ve kimliklerini geliştirebileceklerini ve yönetebileceklerini kavrayacaklardır.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, kişisel verilerin çevrim içi ortamlarda paylaşımını etkin biçimde yönetmeyi öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Öğrenciler, bireysel gizliliklerini nasıl koruyacaklarını ve başkalarının gizliliği ile güvenliğini nasıl muhafaza edeceklerini öğreneceklerdir.
Sayfayı Görüntüle
Önceki ders 