Yapay Zeka (AI) Okuryazarlığı Modülü (Gençler)

Ders 4: Uygulamalı Yapay Zeka (AI)

Hazır?
Derse başla

1. Bölüm: Meta AI ile Metin Oluşturun

Aktivite

Şimdi yazı yazarken Meta AI’ın size nasıl yardımcı olabileceğini göreceğiz. Yazdığınız metinleri geliştirmek, yeni fikirler üretmek veya aynı şeyi söylemenin farklı yollarını keşfetmek için yapay zekayı nasıl kullanabileceğinize bakacağız.

META AI NEDİR?

Meta AI, kullanıcılara günlük işlerde yardımcı olan ve yapay zekayla güçlendirilmiş bir dijital asistandır. Facebook, WhatsApp, Messenger ve Instagram gibi uygulamaların içinde veya ayrıca kendi başına kullanılabilir. Meta’nın Llama tarafından desteklenen dil modelidir ve insanların ne söylediğini anlayarak onlara en işe yarar biçimde yanıt verebilmek üzere tasarlanmıştır. Kullanıcılar soru sorabilir, içerik yazabilir, görsel oluşturabilir veya günlük işleri için yardım isteyebilir.

Meta AI’yı yaratıcı bir asistan gibi düşünebilirsiniz. Fikri, hedef kitleyi ve tonu siz belirlersiniz, yapay zeka da sonucu şekillendirmenize yardımcı olur.

UYGULAMALI YÜKSEK BAĞLANTILI VERSİYON

Canlı Beyin Fırtınası (Birlikte):

Bir şey yazmadan önce gelin yazma görevinin ne olacağına birlikte karar verelim. Örneğin, dijital öğrenmeyle ilgili bir blog gönderisi için ilgi çekici başlıklar üretebilir.

Katılımcıları yönlendirerek önerilerini alın:

• Bu yazıyı kime hitaben yazıyoruz? (Öğrenciler, öğretmenler, veliler, halk)
• Ana mesajımız ne?
• Nasıl bir tonu olmalı? (Eğlenceli, bilgilendirici, ilham verici)

Bu soruları cevapladığımızda daha iyi bir komut yazabildiğimizi fark ettiniz mi?

Uygulamalı Gösterin:

• Kararlaştırdığınız komutu Meta AI’ya girin.
• Metni hemen o anda oluşturun.
• Çıktılardan birkaçını sesli olarak okuyun.
• Katılımcılara hangisini beğendiklerini ve nedenini sorun.

Düzenleme:

Gelin bu sonucu geliştirmek için komutu düzenleyelim — tonunu, hedef kitleyi veya formatı değiştirebiliriz belki.

• Komutu biraz değiştirin.
• Metni yeniden oluşturun.
• Yeni çıktıyı ilk versiyonla karşılaştırın.

Kapanış Mesajı:

Yapay zekayla iyi metinler yazabilmenin yolu açık ve net düşünmekten geçiyor. Hedef kitle, ton ve amaçla ilgili ne kadar detay verebilirseniz, üretilen metin de o kadar işe yarar olacaktır. Bu metni istediğiniz kadar düzenleyebilir, değiştirebilir veya yeniden oluşturmayı deneyebilirsiniz elbette.

DÜŞÜK BAĞLANTILI VERSİYON

Yapay Zeka ile Yazılmış Şiirler Aktivitesi:

Elimde yapay zekanın Türkiye’deki okullarla ilgili yazmış olduğu iki şiir var. Bu şiirleri, gerçek öğrencilerin kullanacağı bir ton kullanarak ve yerel ifadeler ekleyerek iyileştirmeniz gerekiyor.

• Önceden Hazırlanmış 1. Örnek Şiir:

Öğrenciler toplanır ilim yuvalarında

Kitaplar ve bilgiler kazanırlar bir arada

Türkiye’deki şehrimizde zihinler parlar

Eğitim onlara hep mutluluk aşılar

• Önceden Hazırlanmış 2. Örnek Şiir:

Türkiye’de okullar neşeli ve parlak

Herkesin öğrenmesi için yegane sığınak

Büyük şehirlerden küçük kasabalara kadar

Eğitim ulaşır herkese, dolaşarak diyar diyar

Öğrenci Görevi:

Bu şiiri siz ve arkadaşlarınız gerçekte nasıl konuşuyorsanız o şekilde düzenleyin. Yerel ifadeler ekleyerek kulağa çok resmi gelen her şeyi düzeltin.

2. Bölüm: Meta AI ile Görsel Oluşturun

Aktivite

Şimdi fikirlerinizi resme dökmek için Meta AI’yı kullanacağız. Kendinizi birer yönetmen gibi düşünün, tıpkı bir yönetmen gibi yapay zekaya ne üretmesi gerektiğini söylemelisiniz.

UYGULAMALI YÜKSEK BAĞLANTILI VERSİYON

Canlı Komut Oluşturma (Birlikte):

Hadi birlikte hayal edelim: "Okul gezisinde bilim müzesini ziyaret eden öğrencilerin olduğu bir görsel üret."

Bu görselin daha kişisel ve ilgi çekici olması için bu komutu göndermeden önce ne gibi detaylar ekleyebiliriz?

Katılımcıları şu soruları cevaplamaları için yönlendirin:

• Öğrenciler ne giyiyor?
• Öğrencilerin yanında öğretmenleri var mı?
• Müzenin içinde öğrencileri yönlendiren bir müze sorumlusu var mı?
• Müzenin içinde ne tür bilimsel araçlar, makineler veya icatlar var?
• Görselin genel modu veya tarzı nasıl olmalı?

Ne kadar çok detay eklersek, komut o kadar net ve güçlü hale geliyor.

Uygulamalı Gösterin:

• Telefonda veya bilgisayarda Meta AI’yı açın.
• Komutu hep birlikte Meta AI’ya girin.
• Görseli oluşturun.
• Sonucu gösterin ve komuta eklenen detayların sonucu nasıl şekillendirdiğinden kısaca bahsedin.

Biz ne kadar net detaylar verirsek yapay zeka o kadar iyi çalışır. Vizyonunuz ne kadar netse, sonuç o kadar iyi olur. Üretilen çıktıyı istediğiniz gibi düzenleyebilir veya yeniden oluşturabilirsiniz.

KATILIMCILAR İÇİN İLAVE NOT:

Yapay zeka kullanılarak üretilen her türlü içeriği, özellikle de gerçek insanlara benzeyen veya gerçek insanları tasvir eden içerikleri paylaşırken yapay zeka ile üretildiğini açıkça belirtmeyi unutmayın.

DÜŞÜK BAĞLANTILI VERSİYON

Yapay Zeka Görseli İnceleme Aktivitesi:

• Yapay zeka ile üretilen ve Türkiye’nin farklı şehirlerinden öğrencileri gösteren 4-5 görselin çıktısını gösterin.
• Öğrencilerden şunları söylemelerini isteyin: “Neler gerçekçi görünüyor? Neler sahte veya hatalı görünüyor? Bu görsel nasıl bir hikaye anlatıyor?”
• Hep birlikte kağıt üzerinde bir yapay zeka resim komutu oluşturun: “Yapay zekadan bu ülkedeki yaşamınızla ilgili bir şey çizmesini isteseniz neyi çizmesini isterdiniz?”

3. Bölüm: Meta AI’da Metinle Video Oluşturun

Aktivite

Şimdi de yapay zekanın yalnızca metin kullanarak nasıl kısa video üretebileceğini keşfedeceğiz. Yani herhangi bir video veya görsel yüklememize gerek yok. Tek yapmamız gereken görmek istediğimiz şeyi tarif etmek. Ardından yapay zeka bu tarifi kullanarak kısa bir video üretecek.

Unutmayın, tıpkı bir yönetmen gibi düşünmelisiniz. Sahnenin nasıl görüneceğine, olay örgüsüne ve videonun genel hissine siz karar vereceksiniz.

UYGULAMALI YÜKSEK BAĞLANTILI VERSİYON

Canlı Komut Oluşturma (Birlikte):

Basit bir komut ile başlayın: "Türkiye’de bir semt pazarını gösteren kısa bir video oluştur."

Videoyu oluşturmadan önce, yapay zekanın sahneyi daha iyi anlayabilmesi için ne gibi detaylar ekleyebiliriz?

Katılımcıları yönlendirin:

• Nasıl bir semt pazarı? (Sokakta, açık havada, modern, geleneksel)
• Nerede? (şehir merkezi, mahalle arasında bir sokak, kıyı kasabası)
• Günün hangi saati? (Sabah, öğle, akşam)
• Sahnede kimler var? (Pazarcılar, alışveriş yapanlar, aileler, turistler)
• Videoda neler oluyor? (İnsanlar yürüyor, satıcılar ürün satıyor, yemek pişiriliyor)

Bu detayları ekledikçe, komut daha net ve görsel bir hale geldi. Böylece hayal gücünüzdeki sahneye çok benzeyen bir video oluşturmanızı sağlayacak.

Uygulamalı Gösterin:

• Komutun son halini video oluşturma aracına yazın.
• Kısa videoyu oluşturun.
• Videoyu oynatın ve gruba gösterin.
• Komutun içindeki belli başlı kelimelerin videodaki hareketleri, atmosferi ve gerçekçiliği nasıl etkilediğini belirtin.

Kapanış Mesajı:

Yapay zekayla video üretmenin en başarılı yolu videoda görmek istediğiniz hareketleri, eylemleri ve atmosferi tarif etmektir. Kısa komutlarla bile ilginç sonuçlar üretilebilir. Oluşturulan videoyu geliştirmek için tarifinizi yeniden düzenleyerek tekrar deneyebilirsiniz.

KATILIMCILAR İÇİN İLAVE NOT:

Yapay zeka kullanılarak üretilen her türlü içeriği, özellikle de gerçek insanlara benzeyen veya gerçek insanları tasvir eden içerikleri paylaşırken yapay zeka ile üretildiğini açıkça belirtmeyi unutmayın.

4. Bölüm: Paylaşım ve Değerlendirme

Hadi ürettiklerimizi paylaşalım! Birlikte yazdığımız şiiri kim okumak ister? Yapay zekayla birlikte üretirken sizi neler şaşırttı?

Yönlendirmeli Tartışma Soruları:

• Yaratıcı olan yapay zeka mıydı yoksa biz miydik?
• Yapay zeka neleri iyi yaptı? Neleri gözden kaçırdı?
• Ders projelerinde yapay zekayı doğru şekilde nasıl kullanabilirsiniz?

Anahtar Öğretme Fırsatı:

Fark ettiniz mi? Yapay zeka anlamlı bir şeyler üretebilmek için BİZİM fikirlerimize, BİZİM kültürel bilgimize ve BİZİM yaratıcılığımıza ihtiyaç duydu. Yapay zeka insan yaratıcılığını güçlendiriyor, onun yerine geçmiyor.

GEÇİŞ

Yapay zeka ile bir şeyler üretmek eğlenceli ama yapay zekayı sorumlu bir şekilde kullanmak için bilmemiz gereken önemli şeyler var...

Tebrikler!
Dersi tamamladın

Önceki ders Sonraki ders