Yapay Zeka (AI) Okuryazarlığı Modülü (Gençler)

Ders 6: Yapay Zekayı (AI) Güvenli Kullanmak

Hazır?
Derse başla

1. Bölüm: Yapay Zeka (AI) İçeriğini Teyit İçin: TAKİP’i Kullanın!

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Yapay zeka içeriğinin doğruluğunu teyit etmek dedektiflik yapmaya benzer. TAKİP yöntemini kullanın - bu yöntemi hatırlamak kolay çünkü gerçeği ‘takip’ ediyoruz!

TAKİP YÖNTEMİNİN ADIM ADIM AÇIKLANMASI

• T - Takip Et Kaynağı: Bu içeriği kim üretti? Haber sitesinden, sosyal medyadan ya da bilinmeyen bir kaynaktan mı alınmış? Kimin ürettiğini bulamıyorsanız ekstra dikkatli olmalısınız.

• • Örnek: Türkiye’nin Cumhurbaşkanı ile ilgili bir haber görürseniz, öncelikle bu haberin TRT Haber, Hürriyet ve benzeri Türkiye’de bilinen, gerçek bir haber kaynağından olup olmadığını kontrol etmelisiniz.

• A - Araştır Görseli: Görselin üzerine sağ tıklayarak ‘Google Lens ile ara’ seçeneğini veya Google Images uygulamasını kullanın. Böylece bu görselin daha önce başka bir yerde kullanılıp kullanılmadığını görebilirsiniz.

• • Uygulamalı Gösterin: Telefonda veya bilgisayarda görsel kullanarak arama yapma işleminin nasıl yapıldığını gösterin.

• K - Kontrol Ettir Uzmana: Emin olamadığınızda, öğretmeniniz, ebeveyniniz veya güvendiğiniz bir yetişkine sorun. Bu konuda sizden daha çok bilgi sahibi olabilirler veya bilgiyi nereden teyit edebileceklerini daha iyi bilebilirler.
• İ - İkinci Kaynaklarla Karşılaştır: Güvenilir başka kaynaklar da aynı şeyi söylüyor mu? Eğer bu bilgi sadece tek bir kaynakta varsa şüphelenmelisiniz.
• P - Puanla Mantığını: Bu konuda halihazırda bildiklerinizle tutarlı mı? Eğer bir şey kulağa gerçek olamayacak kadar iyi veya korkunç geliyorsa veya abartılıysa sahte içerik olabilir.

İNTERAKTİF EGZERSİZ

Hadi pratik yapalım! Okulunuzdaki tüm öğrencilere ücretsiz iPad dağıtılacağını söyleyen, yapay zekayla üretilmiş bir içerik görseniz, doğruluğunu teyit etmek için TAKİP yöntemini nasıl kullanırdınız?

2. Bölüm: Paylaşmadan düşün: yapay zeka gizlilik kontrolü

Gizlilik Checkup’ı Oyunu

Hadi ‘Gizlilik Checkup’ı oynayalım! Size farklı yapay zeka uygulamalarının isteyebileceği erişim izinlerini göstereceğim. Siz de bunların güvenli olup olmadığını söyleyeceksiniz.

İzin Senaryoları:

• “Yapay zeka (AI) fotoğraf düzenleme uygulaması kameranıza erişim istiyor” - GÜVENLİ (çalışması için kameraya erişmesi gerek)
• “Yapay zeka (AI) ödev uygulaması iletişim bağlantılarınıza erişmek istiyor” - RİSKLİ (neden arkadaşlarınızın iletişim bilgilerine ihtiyaç duysun ki?)
• “Yapay zeka (AI) müzik uygulaması konumunuza her zaman erişmek için izin istiyor” - RİSKLİ (yalnızca uygulamayı kullanırken konumunuza erişmeye ihtiyacı var)
• “Yapay zeka (AI) yabancı dil öğrenme uygulaması mikrofonunuza erişim istiyor” - GÜVENLİ (çalışması için mikrofona erişmesi gerek)
• “Ücretsiz yapay zeka (AI) oyunu telefon aramalarınıza erişim istiyor” - TEHLİKELİ (oyunların telefon aramalarına erişmeye ihtiyacı yoktur)

Her senaryodan sonra öğrencilerden cevaplarına nasıl ulaştıklarını açıklamalarını isteyin.

TÜRKİYEDEKİ BAĞLAMI HATIRLATIN

Türkiye’de çok bilinmeyen veya Türkiye’deki veri koruma yasalarına uygun olmayan uygulamalar konusunda dikkatli olun. Bazı uluslararası yapay zeka uygulamaları Türkiye’deki kullanıcıların verilerini aynı şekilde korumuyor olabilir. Mümkünse uygulamanın Türkiye’de geçerli gizlilik veya yerel veri depolama politikalarının olup olmadığını kontrol edin.

3. Bölüm: Yapay zeka (AI) sınırı aşarsa ne yapmalı?

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

ACİL DURUM PLANI

Yapay zeka bazen zararlı içerikler üretebilir veya başka birinin yapay zekayı kötü şekilde kullandığını görebilirsiniz. Böyle bir durumda şunları yapmalısınız:

Zararlı yapay zeka içeriği görürseniz:

• Paylaşmayın.
• Platform üzerinde şikayet oluşturun (şikayet kısmını gösterin).
• Güvendiğiniz bir yetişkine söyleyin.
• Bunu yapmak güvenliyse kanıtların ekran görüntüsünü alın.

Yapay zeka sizi rahatsız hissettirirse:

• Yapay zeka aracını kullanmayı hemen bırakın.
• Ebeveyniniz, öğretmeniniz veya rehber öğretmeninizle konuşun.
• Unutmayın: Teknolojiye hayır demek her zaman hakkınız.

TÜRKİYE'DEKİ KAYNAKLAR

Türkiye’de siber zorbalığı veya zararlı yapay zeka içeriğini Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’na veya BTK’ya (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) bildirebilir veya okuldaki rehber öğretmen veya danışmanlarla konuşabilirsiniz.

Sakın unutmayın, asla yalnız değilsiniz. Yardım istemek zayıflık değil, cesaret göstergesidir.

Tebrikler!
Dersi tamamladın

Önceki ders Sonraki ders