Dijital Temeller Modülü

Ders 1: Gizliliğe Giriş

Derse başlamadan önce, ders genel bakışını ve ders hazırlık bölümünü okuduğunuzdan emin olun. Eğitmen Rehberi de hazırlanmanıza yardımcı olabilir.

Ders Genel Bakışı


Ders Hazırlığı


Begin Lesson

Hazır?
Derse başla

"Gizlilik" Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

SINIF ETKİLEŞİMİ

"Gizlilik Oyunu" çalışma kağıtlarını dağıtınız.

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Özellikle internete girdiğinizde ve mobil ya da diğer dijital cihazlarınızı kullandığınızda, her gün gizliliğinizle ilgili çeşitli kararlar alıyorsunuz. Çoğu zaman bu kararların her biri üzerinde uzun uzadıya düşünmuyor olabilirsiniz. Ancak tüm bu kararlar birleşerek size özgü gizlilik anlayışını oluşturur. Gizlilik başkalarının sizin hakkınızda ne bildiğini kontrol etme yeteneğidir. Bunu, kendiniz hakkında belirli bilgileri paylaşarak (adresinizi veya eğlenmek için neler yapmaktan hoşlandığınızı söylemek gibi) veya başkalarının yanındayken sergilediğiniz davranışlarla (arkadaşlarınızla bir mağazaya gidip en çok istediğiniz şeyi seçmek gibi) sağlarsınız.

Başkalarıyla aynı odada olsanız da çevrim içi görüşseniz de gizlilik her zaman önemlidir. Gizlilik tamamen sizin kişisel kararlarınıza dayanır. Sizin ve aileniz için gizliliğin ne anlama geldiği, bu gruptaki diğer kişiler ve onların aileleri için ifade ettiği anlamdan çok farklı olabilir. Neleri özel kabul ettiğimizin ve çevrim içi davranışlarımızın gizliliğimizi nasıl etkilediğinin daha fazla farkına varırsak, nasıl bir gizlilik istediğimiz konusunda daha sağlıklı kararlar verebiliriz.

Şimdi, gizlilik hakkındaki düşüncelerinizi ve hislerinizi değerlendirmenize yardımcı olacak kısa bir gizlilik oyunu oynayacağız (lütfen "Gizlilik Oyunu" çalışma kağıdına bakınız). Herkes kendi çalışma kağıdını dolduracak, ardından kağıdıyla birlikte sınıfta dolaşarak başka bir öğrenciyle tanışacaktır. Sonrasında diğer öğrenciyle birbirinize çalışma kağıdındaki bilgilerle ilgili sorular soracaksınız. Çalışma kağıdını diğer öğrencilere göstermeyiniz! Çalışma kağıtlarınız etkinlik sonunda toplanmayacaktır; isterseniz eve götürebilir veya çöpe atabilirsiniz.

Her sohbette öğrenci karşı tarafın sorduğu sorulara en az üç cevap vermelidir. Öğrenciler üçten fazla cevap paylaşmayı da tercih edebilirler. Öğrenciler ayrıca hangi üç (veya daha fazla) bilgiyi paylaşacaklarına kendileri karar verebilirler. Her öğrenci ne kadar bilgi paylaşacaktır? Her öğrenci hangi bilgileri paylaşacaktır? Haydi dolaşalım ve konuşalım!

SINIF ETKİLEŞİMİ

Öğrencilerin çalışma kağıdını doldurmasını sağlayınız. Ardından öğrencilere sınıfta dolaşıp birbirleriyle etkileşime girmeleri için 15 dakika süre tanıyınız. Daha sonra, aşağıdaki soruları kullanarak tüm grupla bir tartışma yürütünüz. Etkinliğin sonunda öğrencilerin çalışma kağıtlarını çöpe attıklarından veya yanlarına aldıklarından emin olunuz. Eğitmen olarak bu kağıtları toplamayınız.

Tartışma

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI SORUN
  • Hiç kimseyle paylaşmadığınız bilgiler oldu mu? Hangileriydi? Neden?
  • Hangi bilgileri paylaştınız? Neden?
  • Herkes ne paylaşacağı konusunda aynı kararları mı verdi? Neden güvenlidir veya neden değildir?
  • Paylaşımda bulunduğunuz kişiye bağlı olarak, bu tür bilgileri neden daha fazla ya da daha az paylaşma ihtiyacı duyabilirsiniz?
  • Ne zaman paylaşırdınız?
  • Bu etkinlik sırasında paylaştığınız ancak tanıdığınız herkesle asla paylaşmayacağınız bir şey oldu mu? Neden paylaşmazdınız?
  • Bu tür bilgiler herkese açık mıdır? Yoksa gizli midir? Neden? Bu durum herkes için aynı mıdır?
ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Az önce de duyduğunuz gibi, insanlar neleri paylaşıp neleri paylaşmayacakları konusunda farklı kararlar verdiler. Ayrıca bu seçimleri yaparken farklı gerekçeleri vardı. Az önce yaptığımız sadece bir oyundu. Ancak gerçek hayatta da her gün bu tür kararlar alıyoruz. Sosyal medyada belirli fotoğrafları paylaşıp paylaşmamaya karar veriyoruz. E-posta adresi gibi belirli iletişim bilgilerimizin sosyal medya hesaplarımızda herkese açık olup olmamasına biz karar veriyoruz. Verdiğimiz kararlar en yakın arkadaşımızın verdiği kararlardan ve hatta kendi geçen ay verdiğimiz kararlardan bile farklı olabilir. Farklı zamanlarda aynı kararları versek bile gerekçelerimiz değişmiş olabilir. Bu çeşitli kararlar ve gerekçeler bizim kişisel gizlilik anlayışımızı yansıtır.

Basitçe ifade etmek gerekirse gizlilik kendimizle ilgili bilgileri nasıl yöneteceğimize dair seçimlerimizdir. Bu bilgiler kimliğimizin, etkinliklerimizin, tercihlerimizin, rutinlerimizin ve hayatımızın diğer yönlerinin birer parçası olabilir. Günümüzün dijital dünyasında, kendimizle ilgili bilgileri başkalarıyla paylaşmak için eskisinden çok daha fazla imkan bulunuyor. Bu nedenle kendi gizlilik anlayışımızın farkına varmamız ve bu anlayıştan memnun olup olmadığımızı düşünmemiz büyük önem taşıyor.

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI SORUN
  • Gizlilik oyunundaki ve günlük hayatınızdaki davranışlarınıza dayanarak, gizliliğia nasıl tanımlarsınız? Neden?
  • Tüm gizli bilgiler aynı zamanda birer sır mıdır? Olası cevap: Her zaman değil.
ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Örneğin doğum tarihiniz, günlüğünüze yazdıklarınız gibi bir sır olmayabilir. Dünyada doğum tarihinizi bilen ve ebeveynleriniz/vasileriniz veya doktorunuz gibi bunu bilmesi gereken pek çok insan vardır. Ancak bir şeyin sır olmaması onu kişisel ve gizli olarak algılamanıza engel değildir. Çoğumuz doğum tarihimizi herkesin bilmesini istemeyiz; çünkü bunu yalnızca bize yakın olan veya bilmek için özel bir nedeni olan kişilerin sahip olması gereken bir bilgi olarak görürüz. Bizim hakkımızda kimin neyi ne zaman ve neden bilmesi gerektiğine dair aldığımız bu tür kararlar gizliliğin temelini oluşturur.

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI SORUN
  • Sır olmasa da iyi tanımadığınız veya yeni tanıştığınız kişilerden gizli tutmak isteyebileceğiniz başka şeyler var mı? Telefon numaraları, e-posta adresleri, fotoğraflar, videolar vb. buna örnek olarak gösterilebilir.
  • Ebeveynlerinizden/vasilerinizden veya arkadaşlarınızdan saklayabileceğiniz bazı şeyler var mı?
  • Peki ya öğretmenlerinizden veya diğer eğitmenlerden? Okuldaki notlarınız, Instagram hesabınız, günlüğünüz gibi şeyler örnek verilebilir.
  • Kendi kişisel gizlilik anlayışınız hakkında sizi şaşırtan bir şey fark ettiniz mi?
ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Bugün dersi bitirdikten sonra Gizlilik Oyunu çalışma kağıdını yanınıza alabilirsiniz! Gizlilik hakkında daha fazla düşünmeye başladığınıza göre, artık her gün kendi gizlilik anlayışınızı eyleme dökebileceğiniz sayısız fırsatla karşılaşacaksınız.

Ödev

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Şimdi kişisel gizlilik anlayışınızı biraz daha derinlemesine inceleyeceğiz.

1. İnternette birisinin şahsen gizli tutmayı tercih edeceğiniz bir şeyi paylaştığı veya yayınladığı üç örnek bulunuz. Bu örnekler ünlülere, siyasetçilere veya iş dünyası liderlerine ait olabilir; ya da rastgele örnekler bulmak için etiketlerle (hashtag) veya internette genel bir arama yapabilirsiniz. Farklı konularda çeşitli kaynaklar (ör. fotoğraflar, videolar, birinin sosyal medyada ve/veya bir haber platformunda yaptığı yorumlar gibi metin tabanlı paylaşımlar) bulmaya çalışın.

2. Her bir örnek için bu bilgiyi neden gizli tutmayı tercih edeceğinizi anlatan bir paragraflık bir açıklama yazınız.

Yazdığınız paragrafta bu bilgiyi paylaşmaya dair kişisel görüşünüzün bağlama göre (ör. etkileşimde bulunduğunuz kişi, etkileşime katılan kişi sayısı, amaç ve hedef, ortam [okul veya okul dışı]) değişip değişmediğini veya nasıl değiştiğini de lütfen açıklayınız.

Bu görev sınıfta veya ev ödevi olarak yapılabilir.

End Lesson

Tebrikler!
Dersi tamamladın

Kaynak:
Bu içerik Meta tarafından sunulmaktadır ve şu anda Harvard University Berkman Klein Center for Internet & Society bünyesindeki Youth and Media programından alınan öğrenim kaynaklarını içermektedir. Bu içerikler, Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 Uluslararası lisansı kapsamında sunulmaktadır. Youth and Media’yı orijinal kaynak olarak belirtmeniz ve lisansın diğer şartlarına uymanız koşuluyla, bu içerikleri kopyalayabilir, türev çalışmalar hazırlayabilir ve ticari ya da ticari olmayan amaçlarla kullanabilirsiniz. Ayrıca oluşturduğunuz yeni çalışmaları da aynı lisans koşulları altında paylaşmanız gerekmektedir.