Yapay Zeka (AI) Okuryazarlığı Modülü (Gençler)

Ders 1: Giriş: Yapay Zeka Dünyanıza Çoktan Girdi!

Hazır?
Derse başla

1. Bölüm: Yapay Zeka (AI) Dünyaniza Çoktan Girdi!

Hoş geldiniz arkadaşlar! Başlamadan önce bir sorum var;

• Bu sabah kimler telefonunu kullandı?

WhatsApp kullananlar el kaldırsın... Instagram kullananlar... YouTube... Harika!

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Size bir sır vereyim mi - aslında hepiniz hiç farkında olmadan yapay zeka kullanıyorsunuz. Bugün yapay zeka dedektifliği yapacağız ve yapay zekanın gündelik yaşamınızın hangi alanlarına çoktan girdiğini keşfedeceğiz.

Aktivite

Yapay Zeka (AI) Tespit Görevi

Size 6 uygulama ve bunların bazı özelliklerini göstereceğim. Yapay zekayı (AI) kullanan bir özellik fark ettiğinizde elinizi kaldırın. Hata yaparım diye endişelenmeyin, amacımız beraber öğrenmek!

Örnekler:

• Instagram yüz filtreleri - Yapay zeka yüzleri tanıyarak efekt ekliyor
• WhatsApp sesli mesaj deşifresi - Yapay zeka konuşmayı yazıya dönüştürüyor
• Google Çeviri kamera özelliği - Yapay zeka, metni gerçek zamanlı olarak tercüme ediyor
• YouTube önerilen videolar - Yapay zeka tercihlerinizi öğreniyor
• TikTok’un “Sizin İçin” sayfası - Yapay zeka kişiselleştirilmiş içerikleri derliyor
• Google Fotoğraflar’daki yüz gruplamaları - Yapay zeka fotoğraflarınızdaki kişileri tanıyor

Kolaylaştırma İpuçları:

• Yanlış cevaplar da dahil olmak üzere tüm cevapları olumlu karşılayın.
• Öğrencilerden cevaplarına nasıl ulaştıklarını açıklamalarını isteyin: “Neden bu özelliğin yapay zeka olduğunu düşündün?”
• Onların deneyimleriyle ilişkilendirin: “YouTube’un şimdiye kadar izlediğiniz videolara benzeyen içerikleri size önerdiğini fark ettiniz mi hiç?”

Kültürel Hassasiyet Notları:

• Bazı öğrencilerin bu uygulamaların tamamına erişimi olmayabilir - bunun doğal olduğunu açık bir şekilde dile getirin.
• Farklı ekonomik durumları içeren örnekler de verin (örn. basit telefonlar vs. akıllı telefonlar).
• İnternet verisinin ücretli olmasının özellikle kırsal bölgelerde bazı öğrencilerin uygulamalara erişimini kısıtlayabileceğini unutmayın.

2. Bölüm: Yapay Zeka ya da kısaca AI nedir?

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI SORUN

• Yapay Zeka (AI) Nedi̇r?

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

AI, İngilizcede Yapay Zeka anlamına gelen Artificial Intelligence teriminin kısaltmasıdır. Tıpkı insanlar gibi düşünebilen ve öğrenebilen bilgisayarlara ya da makinelere yapay zeka (AI) denir. Sorulara cevap verebilirler, bir şeyler bulmanıza yardımcı olabilirler, hatta sizinle konuşabilirler—tıpkı çok akıllı bir robot arkadaş gibi!

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI SORUN

• Peki, yapay zeka nasıl çalışır?

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

• Örneklerden Öğrenir: Yapay zeka bir sürü fotoğrafı, kelimeyi hatta sesi inceler ve bunlar arasındaki örüntüleri anlamaya çalışır, tıpkı ödev yapmak gibi. Örneğin, Türkiye’deki Van kedilerinin olduğu binlerce resme bakarak onların gerçekte nasıl göründüğünü öğrenebilir.
• Pratik Yaparak Daha da Akıllanır: Siz nasıl ödev ya da pratik yaptığınızda daha iyi öğreniyorsanız, yapay zeka da sürekli pratik yaparak ve deneyerek, doğru yapıp yapmadığını kontrol ederek öğrenir.
• Tahminler Yapar, Kararlar Verir: Yapay zeka, yeterince öğrendiğinde öğrendiklerinden yararlanarak bir şeyin ne olduğunu tahmin edebilir, hatta sizinle konuşabilir.
• Daha Hızlı İş Yapmanızı Sağlar: Yapay zeka, bildiklerini kullanarak insanlara yardım eder. Örneğin, şarkı önerebilir, görsel oluşturabilir hatta sorulara cevap verebilir!

3. Bölüm: Yapay zeka yerinizi almaz, sizi destekler

Amaç, katılımcılara güven vermek ve yapay zekaya dair doğru beklentilere sahip olmalarını sağlamaktır. Yapay zekanın onların yerine geçmek için değil, onlara destek olmak için var olduğunu vurgulayın.

ÖĞRENCİLERİNİZE ŞUNLARI AKTARIN

Yapay zeka sizi destekleyen bir araçtır.

Yapay zeka görevleri daha hızlı tamamlamanızı, yeni fikirler keşfetmenizi veya daha kolay öğrenmenizi sağlayabilir, ancak bunları yapabilmek için sizin yaratıcılığınıza, muhakemenize ve yönlendirmenize ihtiyaç duyar.

• Alet çantası benzetmesi: Tıpkı tornavida veya boya fırçası gibi, yapay zeka da kullanabileceğiniz pek çok araç gereçten yalnızca biridir. Bazı işleri kolaylaştırır, ama onu kullanan kişi olmadan kendi başına anlamlı hiçbir şey üretemez.
• Tıpkı kullandığınız diğer araç gereçlerde olduğu gibi, kontrol sizin elinizdedir. Ne soracağınıza, neyi kabul edeceğinize ve neyi değiştireceğinize siz karar verirsiniz. Yapay zekadan elde ettiğiniz çıktıları daima kontrol edin ve eleştirel düşünün.
• Yaratıcılık, empati, problem çözme, liderlik gibi insana özgü yetkinlikler hala çok önemli ve hiçbir şey bunların yerini tutamaz. Yapay zeka, bu yetkinliklerin yerini almaz, aksine onları daha da güçlendirir.

4. Bölüm: Bugün neler keşfedeceğiz?

İNTERAKTİF EGZERSİZ

Harika! Yapay zekayla ilgili bildikleriniz sandığınızdan çok daha fazlaymış. Bugün 6 aşamalı bir yolculuğa çıkıyoruz, tıpkı farklı bölümleri olan bir bilgisayar oyunu gibi. Her bölümde, yapay zekaya dair yeni bir süper güce sahip olacaksınız.

YAYAY ZEKA (AI) SÜPER GÜÇ HEDEFLERİ BELİRLEME

Başlamadan önce, bugünün sonunda hangi yapay zeka süper gücüne sahip olmak istediğinizi bir düşünün. Sizi Yapay Zeka (AI) Dedektifi olmak mı daha çok heyecanlandırıyor, Yapay Zeka (AI) Üreticisi mi yoksa Yapay Zeka (AI) Muhafızı mı? Yanınızdaki arkadaşınıza dönün ve tercihlerinizi birbirinizle paylaşın.

• Yapay Zeka (AI) Dedektifi: Neyin gerçek neyin yapay zeka olduğunu söyleyin.
• Yapay Zeka (AI) Beyni: Yapay zekanın nasıl öğrendiğini keşfedin.
• Yapay Zeka (AI) Üreticisi: Yapay zekayla bir şeyler üretin.
• Yapay Zeka (AI) Hakimi: Yapay zekanın iyi ve riskli kullanımlarını öğrenin.
• Yapay Zeka (AI) Muhafızı: İnternette güvenliğinizi koruyun.
• Yapay Zekanın (AI) Geleceği: Türkiye’nin Yapay Zeka Geleceğindeki Rolünüz.

Kolaylaştırma Notları:

• Öğrencilere ikili gruplar halinde tartışmaları için 1 dakika verin.
• Gönüllü olan 2-3 öğrenciden kendi hedeflerini sınıfın geri kalanıyla paylaşmalarını isteyin.
• Oturum boyunca bu hedeflere atıfta bulunun: Yapay Zeka (AI) Dedektifleri, bir sonraki bölüm sizin için!

Tebrikler!
Dersi tamamladın

Genel bakışa geri dön Sonraki ders